Τι σημαίνουν τα διαφορετικά σύμβολα όταν ο Mac δεν ξεκινάει;

Το λογότυπο της Apple με μπάρα που σταμάτησε σημαίνει ότι ο Mac βρήκε τον δίσκο και άρχισε να φορτώνει το macOS, αλλά κόλλησε στη διαδρομή. Το μήλο χωρίς μπάρα είναι η ίδια οικογένεια προβλήματος. Ο φάκελος με ερωτηματικό σημαίνει ότι ο Mac δεν βρίσκει καθόλου δίσκο εκκίνησης. Ο κύκλος με μια γραμμή που τον διασχίζει σημαίνει ότι υπάρχει σύστημα στον δίσκο αλλά ο Mac δεν μπορεί να το χρησιμοποιήσει. Η τελείως μαύρη οθόνη χωρίς κανένα σημάδι ζωής είναι διαφορετικό πρόβλημα, συνήθως τροφοδοσίας.

Πόση ώρα είναι φυσιολογικό να μένει η μπάρα φόρτωσης στον Mac;

Μετά από ενημέρωση του macOS ή μετά από απότομο σβήσιμο, από διακοπή ρεύματος, άδεια μπαταρία ή κρέμασμα, η εκκίνηση μπορεί να πάρει 20 με 30 λεπτά, γιατί ο Mac ελέγχει και διορθώνει τον δίσκο του πριν φορτώσει. Η οθόνη μπορεί να σβήσει και να ξανανάψει μία ή δύο φορές. Αν η μπάρα κουνιέται, έστω και λίγο, περιμένεις. Αν δεν έχει κουνηθεί καθόλου για πάνω από μία ώρα, προχωράς στα επόμενα βήματα. Σε MacBook βάλε τον φορτιστή όσο περιμένεις.

Μπορεί μια συνδεδεμένη συσκευή να κολλάει τον Mac στο μήλο;

Ναι. Ο Mac ρωτάει κάθε συνδεδεμένη συσκευή κατά την εκκίνηση, και ένας εξωτερικός δίσκος με πρόβλημα, ένας φτηνός αντάπτορας USB-C ή ένα dock μπορεί να τον κρατήσει σε αναμονή επ' αόριστον. Κλείσε τον Mac κρατώντας το κουμπί λειτουργίας για 10 δευτερόλεπτα, βγάλε όλα τα περιφερειακά εκτός από τον φορτιστή και ξανάνοιξέ τον. Αν ξεκινήσει, ξαναβάζεις τις συσκευές μία μία με επανεκκίνηση κάθε φορά για να βρεις την ένοχη.

Πώς ξεκινάει ο Mac σε Ασφαλή λειτουργία;

Σε Mac με Apple Silicon (M1 και νεότερα, από το 2020) κρατάς πατημένο το κουμπί λειτουργίας μέχρι να εμφανιστούν οι επιλογές εκκίνησης, διαλέγεις τον δίσκο, κρατάς πατημένο το Shift και πατάς Συνέχεια σε Ασφαλή λειτουργία. Σε Mac με Intel κρατάς το Shift αμέσως μόλις ανάψει. Η Ασφαλής λειτουργία φορτώνει το macOS χωρίς εφαρμογές εκκίνησης και επεκτάσεις τρίτων και κάνει βασικό έλεγχο του δίσκου. Αν ο Mac μπει, μια κανονική επανεκκίνηση από εκεί συχνά λύνει το πρόβλημα.

Πότε φταίει ο δίσκος του Mac και όχι το λογισμικό;

Όταν οι Πρώτες βοήθειες τελειώνουν με μήνυμα ότι ο δίσκος δεν μπόρεσε να επιδιορθωθεί, όταν ο δίσκος δεν φαίνεται στο Βοήθημα δίσκων ή εμφανίζεται και εξαφανίζεται, όταν η επανεγκατάσταση σταματά με σφάλμα ή ο Mac ξανακολλάει και μετά από αυτήν, και όταν η Ανάκτηση macOS αργεί απελπιστικά. Σε Mac με Apple Silicon και σε Intel με τσιπ T2 (2018 έως 2020) ο δίσκος είναι κολλημένος στην πλακέτα. Εκεί σταματάς τις δοκιμές και πηγαίνεις τον Mac σε τεχνικό, ειδικά αν τα αρχεία δεν έχουν backup.

Ο Mac κολλάει στο μήλο – Τι να κάνεις

Q: Πώς ελέγχεις τον δίσκο του Mac από την Ανάκτηση macOS;

Μπαίνεις στην Ανάκτηση macOS: σε Apple Silicon κρατάς πατημένο το κουμπί λειτουργίας μέχρι τις επιλογές εκκίνησης και διαλέγεις Επιλογές, σε Intel κρατάς Command και R μόλις ανάψει. Ανοίγεις το Βοήθημα δίσκων, από το μενού Προβολή διαλέγεις Εμφάνιση όλων των συσκευών, επιλέγεις τον δίσκο εκκίνησης και πατάς Πρώτες βοήθειες. Η Apple προτείνει να ξεκινάς από τον τελευταίο τόμο της λίστας, μετά να περνάς στον περιέκτη και τελευταίο να αφήνεις τον ίδιο τον δίσκο. Με ενεργό FileVault πατάς πρώτα Προσάρτηση και βάζεις τον κωδικό του Mac.

Q: Πώς ξαναβάζεις το macOS χωρίς να χάσεις τα αρχεία σου;

Από την Ανάκτηση macOS διαλέγεις Επανεγκατάσταση macOS. Κατεβάζει από την Apple ένα καθαρό αντίγραφο του συστήματος και το γράφει πάνω από το παλιό, ενώ έγγραφα, φωτογραφίες, εφαρμογές και ρυθμίσεις μένουν στη θέση τους. Θέλει σύνδεση στο ίντερνετ, φορτιστή σε MacBook και περίπου μία ώρα, με την οθόνη να σβήνει και να ανάβει αρκετές φορές. Προσοχή να μην πατήσεις Σβήσιμο στο Βοήθημα δίσκων: αυτό διαγράφει τα πάντα και η επανεγκατάσταση δεν το χρειάζεται.

Τον Σεπτέμβρη μας ήρθε ένας Mac που είχε μείνει κλειστός όλο τον Αύγουστο. Ο κάτοχός του γύρισε από τις διακοπές, πάτησε το κουμπί, και ο Mac αποφάσισε να μείνει στο μηλαράκι. Η μπάρα από κάτω προσπαθούσε να γεμίσει. Δεν γέμισε ποτέ. Μαύρη οθόνη, λευκό μήλο, και η οθόνη σύνδεσης πουθενά. Τελικά τον γυρίσαμε πίσω με επανεγκατάσταση του macOS, χωρίς να σβηστούν τα αρχεία του. Η επανεγκατάσταση όμως δεν είναι το πρώτο πράγμα που δοκιμάζεις. Πριν από αυτήν υπάρχουν μερικοί έλεγχοι που κοστίζουν μόνο λίγη υπομονή, και ένας που θέλει προσοχή για να μη χάσεις τίποτα. Πάμε με τη σειρά.

Με λίγα λόγια: Όταν ο Mac μένει στο λογότυπο της Apple και η μπάρα δεν προχωράει, πρώτα δώσε του χρόνο. Μετά από ενημέρωση ή απότομο σβήσιμο, η εκκίνηση μπορεί να πάρει 20 με 30 λεπτά, γιατί ο Mac ελέγχει τον δίσκο του. Αν η μπάρα δεν κουνιέται για πάνω από μία ώρα, κλείσε τον κρατώντας το κουμπί λειτουργίας 10 δευτερόλεπτα, βγάλε ό,τι είναι συνδεδεμένο εκτός από τον φορτιστή και ξαναδοκίμασε. Αν κολλήσει πάλι, δοκίμασε Ασφαλή λειτουργία. Το επόμενο βήμα είναι η Ανάκτηση macOS: Βοήθημα δίσκων, Πρώτες βοήθειες στον δίσκο εκκίνησης. Αν ούτε αυτό φτάσει, επανεγκατάστησε το macOS από την Ανάκτηση. Η επανεγκατάσταση δεν σβήνει τα αρχεία σου. Το «Σβήσιμο» τα σβήνει, γι' αυτό μην το πατήσεις. Αν το Βοήθημα δίσκων βγάζει σφάλματα που δεν διορθώνονται ή ο Mac ξανακολλάει και μετά την επανεγκατάσταση, μάλλον φταίει ο δίσκος. Εκεί σταματάς και τον φέρνεις σε τεχνικό, ειδικά αν δεν έχεις backup.

Τι ακριβώς βλέπεις στην οθόνη;

Πριν από οτιδήποτε άλλο, κοίτα καλά την οθόνη. Τα «δεν ανοίγει» είναι πολλά, και το καθένα λέει άλλη ιστορία.

Μήλο με μπάρα που σταμάτησε. Το θέμα αυτού του οδηγού. Ο Mac βρήκε τον δίσκο και ξεκίνησε να φορτώνει το macOS, αλλά κάπου στη διαδρομή κόλλησε.
Μήλο χωρίς μπάρα, για πάντα. Ίδια οικογένεια προβλήματος, συνήθως λίγο πιο νωρίς στη φόρτωση. Τα βήματα είναι τα ίδια.
Φάκελος με ερωτηματικό. Ο Mac δεν βρίσκει καθόλου δίσκο εκκίνησης. Πας κατευθείαν στο βήμα 5.
Κύκλος με μια γραμμή που τον διασχίζει. Υπάρχει σύστημα στον δίσκο, αλλά ο Mac δεν μπορεί να το χρησιμοποιήσει. Πας κατευθείαν στο βήμα 6.
Τελείως μαύρη οθόνη, κανένα σημάδι ζωής. Εδώ δεν είμαστε. Αυτό είναι άλλο πρόβλημα και έχει δικό του οδηγό, ο Mac δεν ανοίγει.

Οθόνη Mac κολλημένη στο λευκό λογότυπο της Apple σε μαύρο φόντο, με τη μπάρα προόδου γεμάτη λίγο πάνω από τη μέση — **Το σύμπτωμα:** λευκό μήλο σε μαύρη οθόνη, και μια μπάρα που γέμισε μέχρι ένα σημείο και εκεί έμεινε.

Πόση ώρα είναι φυσιολογικό να μένει η μπάρα;

Περισσότερη απ' όση νομίζεις. Και εδώ γίνεται το πρώτο λάθος, γιατί ο κόσμος βιάζεται και κλείνει τον Mac με το ζόρι πάνω στη χειρότερη στιγμή.

Μετά από ενημέρωση του macOS, η μπάρα μπορεί να μείνει σχεδόν ακίνητη για 20 με 30 λεπτά, κάποιες φορές και παραπάνω, και η οθόνη να σβήσει και να ξανανάψει μία ή δύο φορές. Το ίδιο και μετά από απότομο σβήσιμο, από διακοπή ρεύματος, από άδεια μπαταρία ή από κρέμασμα. Ο Mac τότε ελέγχει και διορθώνει τον δίσκο του πριν φορτώσει, και αυτό παίρνει χρόνο. Ένας Mac που έμεινε μήνα στο συρτάρι με τελείως άδεια μπαταρία είναι ακριβώς αυτή η περίπτωση.

Ο δικός μας κανόνας: αν η μπάρα κουνιέται, έστω και λίγο, περιμένεις. Αν δεν έχει κουνηθεί καθόλου για πάνω από μία ώρα, τότε πάμε παρακάτω. Σε MacBook βάλε τον φορτιστή όσο περιμένεις. Το να σβήσει πάνω στην ενημέρωση επειδή τελείωσε η μπαταρία είναι ο πιο γρήγορος δρόμος για το βήμα 6.

Μπορεί να φταίει κάτι που είναι συνδεδεμένο στον Mac;

Μπορεί, και ο έλεγχος κοστίζει ένα λεπτό. Ένας εξωτερικός δίσκος με πρόβλημα, ένας φτηνός αντάπτορας USB-C, ένα dock με δέκα πράγματα κρεμασμένα πάνω του. Ο Mac ρωτάει κάθε συσκευή κατά την εκκίνηση, και αν κάποια δεν απαντάει, μπορεί να περιμένει επ' αόριστον.

Κλείσε τον Mac κρατώντας πατημένο το κουμπί λειτουργίας για 10 δευτερόλεπτα. Βγάλε τα πάντα: δίσκους, dock, αντάπτορες, εκτυπωτή, ακόμα και την εξωτερική οθόνη. Αφήνεις μόνο τον φορτιστή και, σε iMac ή Mac mini, πληκτρολόγιο και ποντίκι. Άνοιξέ τον ξανά.

Tip: Αν ξεκινήσει κανονικά, ξαναβάζεις τις συσκευές μία μία, με επανεκκίνηση κάθε φορά. Αυτή που θα τον ξανακολλήσει είναι η ένοχη. Συνήθως είναι ο εξωτερικός δίσκος που κάνει κι εκείνος «κλικ κλικ» εδώ και καιρό.

Ξεκινάει ο Mac σε Ασφαλή λειτουργία;

Η Ασφαλής λειτουργία (Safe Mode) φορτώνει το macOS με τα απολύτως απαραίτητα. Χωρίς εφαρμογές που ανοίγουν μόνες τους, χωρίς επεκτάσεις τρίτων, και με έναν βασικό έλεγχο του δίσκου στην είσοδο. Αν ο Mac κολλάει εξαιτίας κάποιου προγράμματος που φορτώνει στην εκκίνηση, εδώ θα το προσπεράσει.

Σε Apple Silicon (M1 και νεότερα, από το 2020) κρατάς πατημένο το κουμπί λειτουργίας μέχρι να δεις τις επιλογές εκκίνησης, διαλέγεις τον δίσκο, κρατάς πατημένο το Shift και πατάς «Συνέχεια σε Ασφαλή λειτουργία». Σε Intel κρατάς το Shift αμέσως μόλις ανάψει. Τα βήματα αναλυτικά, με εικόνες, είναι στον οδηγό ο Mac δεν ανοίγει.

Αν μπει σε Ασφαλή λειτουργία, κάνε απλώς μια κανονική επανεκκίνηση από εκεί. Πολλές φορές αυτό φτάνει. Αν ξανακολλήσει, ο ύποπτος είναι κάποια εφαρμογή ή επέκταση που φορτώνει στην εκκίνηση, και αξίζει να σβήσεις ό,τι εγκατέστησες τελευταίο. Αν δεν μπαίνει ούτε σε Ασφαλή λειτουργία, πάμε στην Ανάκτηση.

Πώς ελέγχεις τον δίσκο από την Ανάκτηση macOS;

Η Ανάκτηση macOS είναι ένα μικρό σύστημα που ζει χωριστά από το κανονικό σου macOS. Ξεκινάει ακόμα κι όταν το κανονικό δεν ξεκινάει. Σε Apple Silicon κρατάς πατημένο το κουμπί λειτουργίας μέχρι τις επιλογές εκκίνησης και διαλέγεις «Επιλογές». Σε Intel κρατάς Command (⌘) + R μόλις ανάψει.

Από το παράθυρο που θα εμφανιστεί, ανοίγεις το Βοήθημα δίσκων. Από το μενού «Προβολή» διαλέγεις «Εμφάνιση όλων των συσκευών». Επιλέγεις τον δίσκο εκκίνησης, συνήθως «Macintosh HD», και πατάς Πρώτες βοήθειες. Η Apple προτείνει να ξεκινάς από τον τελευταίο τόμο της λίστας, μετά να περνάς στον περιέκτη και τελευταίο να αφήνεις τον ίδιο τον δίσκο. Τη διαδικασία την περιγράφει αναλυτικά στον οδηγό «Επιδιόρθωση συσκευής αποθήκευσης του Mac με το Βοήθημα δίσκων».

Το Βοήθημα δίσκων σε macOS με επιλεγμένο τον τόμο Data του εσωτερικού δίσκου και ολοκληρωμένες Πρώτες βοήθειες: λεπτομέρειες ελέγχου με δύο προειδοποιήσεις και στο τέλος το μήνυμα Operation successful — **Πρώτες βοήθειες στον τόμο «Data»:** ο τελευταίος τόμος της λίστας, εκεί που ξεκινάς. Μη σε τρομάξουν τα «warning» στις λεπτομέρειες. Αυτό που μετράει είναι η τελευταία γραμμή, και εδώ γράφει «Operation successful». *(Το στιγμιότυπο είναι από αγγλικό macOS, σε κανονική λειτουργία και όχι μέσα στην Ανάκτηση.)*

Αν έχεις ενεργό το FileVault, ο δίσκος θα εμφανιστεί κλειδωμένος. Πατάς «Προσάρτηση» και βάζεις τον κωδικό του Mac. Όταν τελειώσει ο έλεγχος, διάβασε τι γράφει. Αν λέει ότι όλα είναι εντάξει ή ότι διόρθωσε προβλήματα, κάνε επανεκκίνηση και δοκίμασε ξανά.

Tip: Αν μέσα στην Ανάκτηση υπάρχει μόνο αγγλικό μενού, μην ανησυχήσεις. Το Βοήθημα δίσκων λέγεται εκεί Disk Utility και οι Πρώτες βοήθειες First Aid. Όλα τα άλλα είναι στις ίδιες θέσεις.

Πώς ξαναβάζεις το macOS χωρίς να χάσεις τα αρχεία σου;

Αυτό ήταν που έσωσε τον Mac του Αυγούστου. Στο ίδιο παράθυρο της Ανάκτησης υπάρχει η επιλογή «Επανεγκατάσταση macOS». Κατεβάζει από την Apple ένα καθαρό αντίγραφο του συστήματος και το γράφει πάνω από το παλιό. Τα έγγραφα, οι φωτογραφίες, οι εφαρμογές και οι ρυθμίσεις σου μένουν στη θέση τους. Η Apple το εξηγεί στον οδηγό «Πώς μπορείτε να επανεγκαταστήσετε το macOS».

Θέλει σύνδεση στο ίντερνετ, φορτιστή στην πρίζα αν είναι MacBook, και χρόνο. Μία ώρα είναι συνηθισμένη, με γρήγορη σύνδεση και λιγότερη. Η οθόνη θα σβήσει και θα ανάψει αρκετές φορές. Μην τον πειράξεις.

Προσοχή: Στο Βοήθημα δίσκων υπάρχει και το κουμπί «Σβήσιμο». Αυτό σβήνει τα πάντα. Αν δεν έχεις backup, ή αν δεν είσαι σίγουρος ότι το backup σου δουλεύει, μην το πατήσεις. Η επανεγκατάσταση δεν χρειάζεται σβήσιμο.

Πότε φταίει ο δίσκος και όχι το λογισμικό;

Όταν τα παραπάνω δεν πιάνουν, το πρόβλημα πιθανότατα δεν είναι το macOS. Στο εργαστήριο του HappyMac στην Αθήνα, αν ένας Mac ξανακολλάει και μετά από καθαρή επανεγκατάσταση, ο πρώτος ύποπτος είναι ο δίσκος του. Τα σημάδια:

Οι Πρώτες βοήθειες τελειώνουν με μήνυμα ότι ο δίσκος δεν μπόρεσε να επιδιορθωθεί.
Ο δίσκος δεν φαίνεται καθόλου στο Βοήθημα δίσκων, ή εμφανίζεται και εξαφανίζεται.
Η επανεγκατάσταση σταματάει στη μέση με σφάλμα, ή ολοκληρώνεται και ο Mac κολλάει πάλι στο ίδιο σημείο.
Η Ανάκτηση macOS αργεί απελπιστικά, ακόμα και στα πιο απλά.

Σε όλους τους Mac με Apple Silicon, και στους Intel με τσιπ T2 (2018 έως 2020), ο δίσκος είναι κολλημένος πάνω στην πλακέτα και δεν βγαίνει για να τον συνδέσεις αλλού. Υπάρχουν όμως διαδικασίες που γίνονται από δεύτερο Mac, όπως η «αναβίωση» του firmware, που δεν σβήνει δεδομένα. Αυτά δεν είναι για το σπίτι. Ένα λάθος κλικ στο λάθος παράθυρο και η «αναβίωση» γίνεται «επαναφορά», που σβήνει τα πάντα.

Πότε να μας φέρεις τον Mac

Αν ο Mac δεν ξεκινάει ούτε σε Ασφαλή λειτουργία, αν το Βοήθημα δίσκων βγάζει σφάλματα, ή αν απλώς μέσα του υπάρχουν αρχεία χωρίς backup, σταμάτα εκεί. Κάθε επιπλέον δοκιμή σε άρρωστο δίσκο μειώνει τις πιθανότητες να βγουν τα δεδομένα. Τον βλέπουμε στο εργαστήριο, βρίσκουμε αν φταίει το λογισμικό ή ο δίσκος, και σώζουμε πρώτα ό,τι μπορεί να σωθεί.

Διάγνωση εκκίνησης και επανεγκατάσταση macOS χωρίς απώλεια δεδομένων
Αναβίωση firmware σε Mac με Apple Silicon και T2
Ανάκτηση δεδομένων από δίσκο που δεν ξεκινάει, με δωρεάν διάγνωση

Δες την υπηρεσία Troubleshooting & Υποστήριξη Mac, ή την Ανάκτηση Δεδομένων Mac αν το μεγάλο ζητούμενο είναι τα αρχεία.

Κλείσε Ραντεβού

Ή κάλεσέ μας απευθείας στο 694 537 0456, Δευτέρα έως Παρασκευή 08:00 με 17:00.

Ο Mac του Αυγούστου δεν είχε πάθει τίποτα σοβαρό. Είχε απλώς μεταδιακοπική κατάθλιψη, όπως όλοι μας τον Σεπτέμβρη. Ένα κολλημένο μηλαράκι σπάνια σημαίνει νεκρό Mac. Δώσε του χρόνο, βγάλε τα περιττά, και θυμήσου ότι το κουμπί που κάνει τη ζημιά λέγεται «Σβήσιμο» και όχι «Επανεγκατάσταση». Και μόλις ξεκινήσει, κάνε επιτέλους εκείνο το backup που αναβάλλεις από τον Ιούνιο.

Θανάσης Κορδαλής

Εξειδικευμένος τεχνικός Mac από το 2001. Έχω περιμένει μπροστά σε περισσότερες μπάρες φόρτωσης απ' όσες θα ήθελα να θυμάμαι, και έχω μάθει πότε αξίζει η αναμονή και πότε όχι. Βοηθάω χρήστες Mac στην Αθήνα και σε όλη την Ελλάδα να κρατάνε τα Mac τους happy.