Μεταχειρισμένος Mac – τι να ελέγξεις πριν αγοράσεις

Είναι ο Mac κλειδωμένος σε ξένο Apple ID;

Αυτός είναι ο έλεγχος που μετράει περισσότερο απ' όλους τους υπόλοιπους μαζί. Το Κλείδωμα ενεργοποίησης, ή αλλιώς Activation Lock, δένει το μηχάνημα με τον λογαριασμό του ιδιοκτήτη μέσω του Find My. Το έχουν οι Mac με Apple Silicon chip, δηλαδή από το 2020 και μετά, καθώς και οι Intel με chip ασφαλείας T2, δηλαδή τα μοντέλα του 2018 ως το 2020. Η Apple το περιγράφει στο Κλείδωμα ενεργοποίησης για Mac.

Ένας κλειδωμένος Mac ανοίγει. Ανάβει κανονικά η οθόνη του. Ακούγεται ο ανεμιστήρας. Απλά σου ζητάει το Apple ID κάποιου άλλου και δεν προχωράει παρακάτω.

Δεν υπάρχει κόλπο. Δεν υπάρχει πρόγραμμα. Δεν υπάρχει τεχνικός που να το λύνει. Μόνο ο προηγούμενος ιδιοκτήτης, από τη συσκευή του ή από το iCloud του.

Ο σωστός έλεγχος γίνεται μπροστά σου, όχι με λόγια. Ζήτα από τον πωλητή αυτά τα τρία, με αυτή τη σειρά:

1. Να βγει από τον λογαριασμό του, στις Ρυθμίσεις συστήματος, πάνω πάνω στο όνομά του, Αποσύνδεση.
2. Να σβήσει τον Mac με Ρυθμίσεις συστήματος, Γενικά, Μεταφορά ή Επαναφορά, Διαγραφή όλου του περιεχομένου και των ρυθμίσεων.
3. Να τον αφήσει να ξεκινήσει και να φτάσει στην πρώτη οθόνη καλωσορίσματος, εκεί που διαλέγεις γλώσσα.

Αν φτάσει σε αυτή την οθόνη καθαρός, είσαι εντάξει. Αν σου ζητήσει Apple ID που δεν είναι δικό σου, σταμάτα εκεί και μην πληρώσεις.

Είναι το μηχάνημα δεμένο σε εταιρεία που δεν ξέρεις;

Το δεύτερο κλείδωμα το ξέρει πολύ λιγότερος κόσμος και είναι εξίσου σημαντικό. Κάποιες εταιρείες δίνουν στους υπαλλήλους τους MacBook ή iMac που είναι γραμμένα σε σύστημα διαχείρισης, το Mobile Device Management ή αλλιώς MDM. Όταν ανανεώνουν τον στόλο τους, τα παλιά μηχανήματα βγαίνουν στην αγορά. Άλλα έχουν αποδεσμευτεί σωστά και άλλα όχι.

Ο έλεγχος θέλει μόνο δέκα δευτερόλεπτα. Ρυθμίσεις συστήματος, Γενικά, Διαχείριση συσκευών. Αυτό θέλεις να δεις:

Αν δεις προφίλ εγκατεστημένο, ο Mac ανήκει λογιστικά σε κάποια εταιρεία. Μπορεί να του επιβάλλει κωδικούς, να του απαγορεύει εφαρμογές, ακόμα και να τον σβήσει από απόσταση. Μόνο ο διαχειριστής της εταιρείας μπορεί να τον αποδεσμεύσει.

Πόσους κύκλους έχει η μπαταρία;

Εδώ πλέον τελειώνει το όποιο μάρκετινγκ του πωλητή και μιλάνε μόνο τα νούμερα. Οι κύκλοι φόρτισης δείχνουν πόσο έχει δουλέψει πραγματικά ένα μηχάνημα, ανεξάρτητα από το πόσο καλά φαίνεται απ' έξω.

Η διαδρομή είναι κρυμμένη επίτηδες. Κράτα πατημένο το πλήκτρο Option και πάτα το μενού Apple πάνω αριστερά. Το «Πληροφορίες για αυτόν τον Mac» γίνεται «Πληροφορίες συστήματος». Από εκεί, πας Υλικό, Τροφοδοσία.

Τα σημερινά MacBook έχουν σχεδιαστεί ώστε να κρατούν το 80 τοις εκατό της χωρητικότητάς τους στους 1000 κύκλους, σύμφωνα με την Apple. Τα παλιότερα μοντέλα είχαν όριο 300 ή 500, ανάλογα με τη χρονιά. Ο πίνακας ανά μοντέλο είναι στο άρθρο Προσδιορισμός του αριθμού κύκλων φόρτισης μπαταρίας.

Πώς διαβάζεις το νούμερο που θα δεις:

• Κάτω από 300 κύκλους σε τριετές μηχάνημα. Ελαφριά χρήση, καλό σημάδι.
• Πάνω από 800 σε διετές. Δούλευε σκληρά, πιθανότατα σε γραφείο. Δεν είναι απαγορευτικό, αλλά υπολόγισε την αλλαγή μπαταρίας στην τιμή που θα πληρώσεις.
• Condition με «Service Recommended». Η μπαταρία θέλει αλλαγή τώρα, όχι του χρόνου.

Ποιο μοντέλο είναι στ' αλήθεια, και ως πότε θα παίρνει macOS;

Ο τίτλος «MacBook Pro 13 ιντσών» της αγγελίας δεν σου λέει τίποτα. Το ίδιο όνομα φοριέται σε μηχανήματα δέκα διαφορετικών ετών, με τεράστια διαφορά μεταξύ τους. Αυτό που θέλεις είναι η χρονιά του μοντέλου και το chip.

Ρυθμίσεις συστήματος, Γενικά, Πληροφορίες. Εκεί γράφει το ακριβές μοντέλο και το chip, για παράδειγμα M1 ή Intel Core i5.

Η διαχωριστική γραμμή σήμερα είναι το Apple Silicon, και χρονιά αναφοράς το 2020. Τα μηχανήματα με M1 και μετά, δηλαδή από το τέλος του 2020, έχουν πολλά χρόνια ζωής μπροστά τους ακόμα. Τα Intel βρίσκονται στην τελική ευθεία. Το macOS 26 Tahoe είναι η τελευταία έκδοση που τρέχει σε Intel Mac, οπότε ένα Intel μηχάνημα που αγοράζεις σήμερα δεν θα μπορέσει να βάλει την επόμενη μεγάλη έκδοση του λειτουργικού.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι είναι για πέταμα. Σημαίνει απλά ότι πρέπει να φαίνεται στην τιμή. Πόσα χρόνια έχει μπροστά του ένας Mac και τι το ορίζει, το αναλύουμε στον οδηγό Πόσα χρόνια ζωής έχει ο Mac σου.

Τι σου λέει ο σειριακός αριθμός πριν καν πας να το δεις;

Ζήτα τον σειριακό αριθμό από την αγγελία, πρωτού καν μπεις στο αυτοκίνητο. Βρίσκεται στις Ρυθμίσεις συστήματος, Γενικά, Πληροφορίες, και σε παλιότερα MacBook είναι τυπωμένος και στον πάτο.

Βάλ' τον στη σελίδα Έλεγχος κάλυψης της Apple. Σε τρία δευτερόλεπτα μαθαίνεις τρία πράγματα:

• αν ο αριθμός είναι έγκυρος, δηλαδή αν υπάρχει όντως τέτοιο μηχάνημα
• αν έχει ενεργή εγγύηση ή AppleCare
• και αν έχει δηλωθεί η αγορά, που δίνει και μια ένδειξη για την ηλικία του

Όταν πας από κοντά, κοίτα αν ο σειριακός πάνω στο μηχάνημα είναι ο ίδιος με αυτόν που σου έστειλαν. Δεν είναι παράνοια, είναι μία ματιά.

Τι κοιτάς με τα χέρια σου στα δέκα λεπτά που θα το έχεις μπροστά σου;

Τα κλειδώματα του λογισμικού τα έλεγξες. Τώρα πάμε στο μηχάνημα.

• Οθόνη. Άνοιξε μια λευκή εικόνα σε πλήρη οθόνη και μετά μια μαύρη. Βγαίνουν αμέσως τα νεκρά pixel, οι κηλίδες και το ξεφλούδισμα της επίστρωσης που είχαν κάποια παλιά μοντέλα.
• Πληκτρολόγιο. Πάτα κάθε πλήκτρο, ένα ένα. Τα MacBook του 2016 ως το 2019 με το πληκτρολόγιο Butterfly είναι γνωστός πονοκέφαλος.
• Θύρες. Βάλε ένα καλώδιο σε κάθε μία, όχι μόνο σε αυτή που είναι βολική. Δοκίμασε και ότι φορτίζει.
• Ηχεία, μικρόφωνο, κάμερα. Άνοιξε το Photo Booth και ένα βίντεο στο YouTube. Μισό λεπτό συνολικά.
• Ανεμιστήρες. Βάλ' τον να παίξει κάτι βαρύ και άκου. Θόρυβος σαν τριβή ή κροτάλισμα σημαίνει σκόνη ή φθαρμένο ρουλεμάν.
• Πάτος και βίδες. Γρατζουνιές γύρω από τις βίδες σημαίνουν ότι το μηχάνημα έχει ανοιχτεί, και μάλιστα άγαρμπα. Ρώτα ευθέως ποιος και γιατί.

Και μια ερώτηση που αξίζει όσο όλα τα παραπάνω: γιατί το πουλάει; Η απάντηση, και ο τρόπος που θα δοθεί, λένε πολλά.

Τι πρέπει να έχει κάνει ο πωλητής πριν σου δώσει τον Mac;

Αν κρατήσεις μία μόνο λίστα από όλον αυτόν τον οδηγό, κράτα αυτήν. Είναι τα τέσσερα πράγματα που πρέπει να έχουν γίνει πριν φύγουν τα λεφτά από τα χέρια σου.

1. Βγήκε από τον λογαριασμό του και έσβησε τον Mac μπροστά σου, με Διαγραφή όλου του περιεχομένου και των ρυθμίσεων.
2. Ο Mac ξεκίνησε καθαρός στην οθόνη καλωσορίσματος, χωρίς να ζητήσει Apple ID κάποιου άλλου.
3. Η Διαχείριση συσκευών δεν δείχνει προφίλ εταιρείας.
4. Σου έδωσε απόδειξη ή τιμολόγιο αγοράς, ή τουλάχιστον γραπτή δήλωση με τα στοιχεία του.

Το τέταρτο το προσπερνάνε σχεδόν όλοι, και είναι αυτό που σε σώζει αν κάτι στραβώσει αργότερα. Χωρίς στοιχεία πωλητή, μια ενεργοποίηση που ξυπνάει μήνες μετά δεν έχει πού να απευθυνθεί.

Στα ελεγμένα μεταχειρισμένα από κατάστημα, τα παραπάνω έχουν γίνει ήδη και υπάρχει και εγγύηση. Πληρώνεις κάτι παραπάνω και αγοράζεις την ησυχία. Στις αγγελίες μεταξύ ιδιωτών πρέπει να τα κάνεις όλα αυτά μόνος σου.