Όταν ο Mac σου πετάει το "Your startup disk is almost full", το πρώτο που νιώθεις είναι μικρή απόγνωση. Ξέρεις ότι ο δίσκος είναι γεμάτος, δεν ξέρεις από τι. Ανοίγεις τα Downloads, βλέπεις 4 GB, τα σβήνεις, και ο δίσκος δείχνει σχεδόν τα ίδια. Κάπου εκεί εμφανίζεται και αυτό το μυστηριώδες System Data που τρώει 80, 120, μερικές φορές πάνω από 200 GB και κανείς δεν σου εξηγεί τι είναι. Στον οδηγό που ακολουθεί βλέπουμε τι ακριβώς γεμίζει τον δίσκο σου, ποια αρχεία αξίζει να σβήσεις πρώτα, και τι να αφήσεις στην ησυχία του. Όλα δουλεύουν σε macOS Ventura και πάνω, αλλά οι περισσότερες ρυθμίσεις υπάρχουν και σε παλιότερες εκδόσεις σε λίγο διαφορετικό μενού.

Με λίγα λόγια: Άνοιξε System Settings → General → Storage και δες ποιες κατηγορίες γεμίζουν τον δίσκο – η Apple δίνει visual breakdown σε χρωματιστές μπάρες. Σβήσε πρώτα τα εύκολα: φάκελος Downloads, παλιά iOS backups από Finder → iPhone/iPad → Backups, installers .dmg που έμειναν μετά από εγκαταστάσεις. Αυτά συχνά λύνουν 20-40 GB μόνα τους. Το «System Data» (παλιότερα «Other») είναι κυρίως caches, Time Machine local snapshots, και logs – αδειάζει αυτόματα σε 1-3 μέρες αν αφήσεις τον Mac αναμμένο χωρίς να γεμίζεις πάλι, ή με restart αν βιάζεσαι. Για φωτογραφίες δοκίμασε iCloud Photos «Optimize Mac Storage» – κρατάει thumbnails locally, full resolution στο cloud. Αν μένεις κάτω από 10 GB συνέχεια, ώρα για εξωτερικό δίσκο ή ραντεβού για deep cleanup – μπορούμε να εντοπίσουμε hidden caches που δεν φαίνονται από το Storage view.
1

Πού βλέπεις τι γεμίζει τον δίσκο σου;

Πάμε στο System Settings → General → Storage (σε παλιότερα macOS: Apple menu → About this Mac → Storage). Ο Mac σου δείχνει μια χρωματιστή μπάρα με κατηγορίες: Applications, Documents, Photos, iCloud Drive, Mail, Music, και κάπου εκεί το αγαπημένο μας System Data.

Μην βιαστείς να σβήσεις τίποτα. Πάτα τα μικρά «(i)» δίπλα σε κάθε κατηγορία για να δεις τι ακριβώς πιάνει χώρο. Στα Documents, για παράδειγμα, το macOS σου δείχνει τα μεγαλύτερα αρχεία, downloads, και unsupported files (παλιά αρχεία που δεν ανοίγει κανείς). Ο επίσημος οδηγός της Apple για την αποδέσμευση χώρου αποθήκευσης σε Mac εξηγεί μία-μία τις ενσωματωμένες συστάσεις.

System Settings → General → Storage – χρωματιστή μπάρα με κατηγορίες αποθηκευτικού χώρου στον Mac
Tip: Αν τα νούμερα δεν αντιστοιχούν αθροιστικά στο σύνολο του δίσκου σου, μην ανησυχείς. Είναι φυσιολογικό. Το macOS υπολογίζει τα μεγέθη ασύγχρονα και αργεί λίγο μέχρι να συμφωνήσουν όλα.

2

Τι είναι το «System Data» και γιατί φουσκώνει;

Το System Data (παλιά λεγόταν «Other») είναι ό,τι δεν χωράει στις άλλες κατηγορίες. Δηλαδή: caches του browser, logs, fonts, plugins, Time Machine local snapshots, iOS backups, virtual machine disks, Xcode derived data, και ένα σωρό άλλα.

Σε ένα φυσιολογικό Mac, το System Data πιάνει 20–60 GB. Αν είσαι developer ή έχεις πολλά iOS backups, βλέπεις και 100+ GB χωρίς να φταίει κάτι.

Πότε να ανησυχήσεις: όταν ξεπερνά τα 200 GB και δεν έχεις Xcode ή Virtual Machines. Συνήθως φταίνε corrupted Time Machine snapshots ή κολλημένοι caches από εφαρμογές που έχεις απεγκαταστήσει. Στο HappyMac, στο εργαστήριό μας στην Αθήνα, τα περισσότερα «γεμάτα» MacBook που βλέπουμε έχουν ακριβώς αυτή την εικόνα: System Data φουσκωμένο από snapshots και caches – όχι από τα αρχεία του χρήστη.

Tip: Δεν σβήνουμε System Data χειροκίνητα. Πετάς αρχεία από συγκεκριμένα μέρη (Downloads, παλιά backups, iOS device backups) και το macOS αναπροσαρμόζει τα νούμερα σε λίγα λεπτά. Κι αν στον καθαρισμό σβήσεις κάτι που δεν έπρεπε, σταμάτα να γράφεις στον δίσκο και δες την υπηρεσία ανάκτησης δεδομένων – η διάγνωση είναι δωρεάν.

3

Ποια αρχεία να διαγράψεις πρώτα;

Ξεκινάς από τα εύκολα. Σε σειρά προτεραιότητας:

  1. Downloads folder – αν δεν θυμάσαι πότε άνοιξες τον φάκελο, σχεδόν σίγουρα έχει 5–30 GB junk. Ταξινόμησε με size (Cmd+J → Show as List → click στο Size header) και σβήσε ό,τι αναγνωρίζεις ως installer ή παλιό attachment.
  2. Παλιά iOS backups – αν συνδέεις iPhone στον Mac, τα backups πιάνουν 30–100 GB το καθένα. Πας Finder → επίλεξε iPhone από το sidebar → Manage Backups → διαγράφεις τα παλιά. Κράτα μόνο το πιο πρόσφατο.
  3. .dmg installers – τα παλιά installers ζουν συχνά στο Downloads ή στο Desktop. Σβήσε τα.
  4. Movies & video files – ένα 4K video των 5 λεπτών είναι 2–4 GB. Δες τα μεγάλα αρχεία στο Storage → Documents → Large Files.
  5. Παλιά email attachments – εξετάζονται στο βήμα 6 παρακάτω.
Finder → Manage Backups dialog με λίστα παλιών iOS backups και μεγέθη
Tip: Πριν σβήσεις οτιδήποτε για το οποίο αμφιβάλλεις, βεβαιώσου ότι έχεις backup. Αν δεν έχεις, διάβασε τον οδηγό για Time Machine και στήσε ένα σε 5 λεπτά.

4

Πώς απεγκαθιστάς σωστά εφαρμογές που δεν χρησιμοποιείς;

Η κατηγορία Applications κρύβει εκπλήξεις. Το GarageBand με τις βιβλιοθήκες ήχων του πιάνει 2–5 GB, το iMovie άλλα 3 GB, και εκείνο το παιχνίδι που κατέβασες «για να το δοκιμάσεις» το 2023 συνήθως 10+ GB. Στο Storage view πάτα το (i) δίπλα στο Applications και ταξινόμησε με μέγεθος – θα δεις σε δέκα δευτερόλεπτα ποιες αξίζει να φύγουν.

Η απεγκατάσταση είναι απλή: εφαρμογές από το App Store σβήνονται από το Launchpad (κράτα πατημένο το εικονίδιο → X), οι υπόλοιπες με σύρσιμο από τον φάκελο Applications στα Σκουπίδια. Ο επίσημος οδηγός της Apple για τη διαγραφή ή απεγκατάσταση εφαρμογών σε Mac καλύπτει και τις δύο περιπτώσεις.

Το ψιλό γράμμα: η εφαρμογή φεύγει, τα «υπολείμματά» της όχι. Ρυθμίσεις και δεδομένα μένουν στο ~/Library/Application Support και caches στο ~/Library/Caches. Μετά την απεγκατάσταση, ψάξε εκεί (Finder → Cmd+Shift+G) για φάκελο με το όνομα της εφαρμογής ή του κατασκευαστή της και σβήσε τον – μόνο αν είσαι σίγουρος ότι δεν θα την ξαναεγκαταστήσεις.

Προσοχή στα «cleaner» apps: εφαρμογές που υπόσχονται μαγικό καθάρισμα (τύπου MacKeeper) συχνά προσθέτουν περισσότερα προβλήματα από όσα λύνουν – adware, αγορές με συνδρομή, και pop-ups που σε τρομάζουν. Ό,τι κάνουν, το κάνεις κι εσύ δωρεάν με τα βήματα αυτού του οδηγού.

5

Πώς καθαρίζεις Photos, iCloud και Music σωστά;

Αν χρησιμοποιείς iCloud Photos, το Photos app στον Mac σου κατεβάζει αντίγραφα σε πλήρη ανάλυση όλων των φωτογραφιών – εκτός κι αν του πεις διαφορετικά.

Πας Photos → Settings → iCloud και ενεργοποιείς το «Optimize Mac Storage». Από τη στιγμή που γυρίζεις τον διακόπτη, ο Mac κρατάει συμπιεσμένες προεπισκοπήσεις και κατεβάζει το full version μόνο όταν ανοίξεις μια φωτογραφία. Σου ελευθερώνει συχνά 50–150 GB χωρίς να χάσεις τίποτα.

Photos → Settings → iCloud με ενεργοποιημένο το Optimize Mac Storage

Ίδιο πράγμα για Apple Music: System Settings → Apple Account → iCloud → Optimize Storage. Το macOS αρχίζει να σβήνει downloaded τραγούδια που δεν έχεις ακούσει εδώ και πολύ καιρό.

Στο iCloud Drive, το «Optimize Mac Storage» δουλεύει σιωπηρά. Ο Mac αφαιρεί τοπικά αρχεία που δεν έχεις ανοίξει πρόσφατα και τα κατεβάζει on demand.

Tip: Δες και το Photos → Recently Deleted. Φωτογραφίες μένουν εκεί 30 μέρες πριν σβηστούν οριστικά. Αδειάζοντάς το χειροκίνητα, καθαρίζεις αμέσως 5–20 GB.

6

Πώς αδειάζεις Mail attachments και Messages files;

Το Mail κατεβάζει τα attachments σε όλα τα emails για να ψάχνεις offline. Σε λογαριασμό 5 ετών, αυτό συσσωρεύεται.

Mail → Settings → Accounts → επίλεξε λογαριασμό → στο tab Account Information άλλαξε το «Download Attachments» από «All» σε «Recent» ή «None». Μετά πας στο Mailbox menu → Erase Junk Mail και Erase Deleted Items. Σε λίγο, το Mail σβήνει τα παλιά cached attachments.

Για το Messages: ανοίξε το Messages → Settings → General → στο «Keep messages» άλλαξε από «Forever» σε «1 Year» ή «30 Days». Από εκεί και πέρα, παλιά μηνύματα και attachments σβήνονται αυτόματα.

Πιο στοχευμένη λύση: στον φάκελο ~/Library/Messages/Attachments ζουν χρόνια από φωτογραφίες και βίντεο. Ανοίγεις Finder → Cmd+Shift+G → πληκτρολογείς το path → ταξινομείς με μέγεθος → σβήνεις ό,τι δεν χρειάζεσαι.

Tip: Στο Messages app, πάτα info button δεξιά πάνω σε μια συνομιλία και δες όλα τα attached photos & videos. Αν είναι παλιό chat, σβήσε ολόκληρη τη συνομιλία και κερδίζεις πολύ χώρο μονομιάς.

7

Caches και logs – τι είναι ασφαλές να σβήσεις;

Το macOS και κάθε εφαρμογή μαζεύει caches. Στο 95% των περιπτώσεων αδειάζουν μόνα τους όταν χρειαστεί. Στο υπόλοιπο 5%, παγώνουν στα 30, 50, 80 GB και χρειάζονται χειροκίνητη παρέμβαση.

Πας Finder → Cmd+Shift+G → πληκτρολογείς ~/Library/Caches. Εκεί μέσα είναι ασφαλές να σβήσεις τα περιεχόμενα όλων των φακέλων (όχι τους ίδιους τους φακέλους). Οι εφαρμογές θα ξαναφτιάξουν τα caches τους όποτε χρειαστούν.

Επόμενο: ~/Library/Logs. Παλιά logs χωρίς αξία. Τα σβήνεις χωρίς δεύτερη σκέψη.

Τι ΔΕΝ αγγίζεις: τον φάκελο ~/Library/Application Support. Εκεί ζουν saves παιχνιδιών, settings εφαρμογών, και πραγματικά δεδομένα. Σβήνοντας από εκεί, χάνεις ρυθμίσεις και μερικές φορές «σπάει» η εφαρμογή.
Tip: Αν ψάχνεις γρήγορα τους μεγαλύτερους φακέλους, δοκίμασε το δωρεάν εργαλείο GrandPerspective ή το DaisyDisk (επί πληρωμή). Σου ζωγραφίζει τον δίσκο και βλέπεις σε 10 δευτερόλεπτα πού πάει ο χώρος.

8

Γιατί τα Time Machine snapshots πιάνουν τόσο χώρο;

Ο Mac σου κρατάει τοπικά snapshots του Time Machine ακόμα και όταν δεν έχεις συνδεδεμένο εξωτερικό δίσκο. Είναι feature, όχι bug. Σου επιτρέπουν να επαναφέρεις αρχεία ακόμα και χωρίς το Time Machine drive μαζί.

Το πρόβλημα: τα snapshots μπορεί να φτάσουν τα 50–80 GB. Το macOS τα αδειάζει αυτόματα όταν χρειάζεται χώρο, αλλά αν είσαι σχεδόν γεμάτος και βιάζεσαι, μπορείς να τα σβήσεις χειροκίνητα.

Άνοιξε Terminal και τρέξε:

tmutil listlocalsnapshots /

Σου δείχνει όλα τα snapshots με ημερομηνίες. Για να σβήσεις ένα συγκεκριμένο:

tmutil deletelocalsnapshots 2026-05-04-120000
Terminal με output της εντολής tmutil listlocalsnapshots – λίστα από Time Machine snapshots

Για γενικό καθαρισμό, κλείσε προσωρινά το Time Machine: System Settings → General → Time Machine → απενεργοποίησε το backup, περίμενε λίγα λεπτά, ξανάνοιξέ το. Τα παλιά snapshots φεύγουν.

Προσοχή: Αν δεν έχεις δουλέψει ποτέ με Terminal και νιώθεις άβολα, μην το κάνεις. Είναι από τα μέρη που μπορείς να κάνεις ζημιά αν πληκτρολογήσεις λάθος εντολή. Το trick με το ξανάνοιγμα του Time Machine δουλεύει εξίσου καλά.

9

Πότε αξίζει εξωτερικός δίσκος ή περισσότερο iCloud;

Αν έκανες όλα τα παραπάνω και σε έναν μήνα ο δίσκος ξαναγέμισε, το πρόβλημά σου δεν είναι το καθάρισμα – είναι η χωρητικότητα. Ένας 256 GB δίσκος με βιβλιοθήκη φωτογραφιών 15 ετών δεν σώζεται με κανένα σβήσιμο caches.

Οι ρεαλιστικές επιλογές είναι δύο. Πρώτη, εξωτερικός SSD (USB-C ή Thunderbolt): εκεί μεταφέρεις τη βιβλιοθήκη Photos, παλιά projects και ό,τι δεν χρειάζεσαι καθημερινά. Δεύτερη, περισσότερο iCloud+ σε συνδυασμό με το «Optimize Mac Storage» του βήματος 5 – τα 50 GB κοστίζουν 0,99€, τα 200 GB 2,99€ και τα 2 TB 9,99€ τον μήνα.

Ένα πράγμα να ξέρεις πριν αποφασίσεις: στους Mac με Apple Silicon (2020 και μετά) ο εσωτερικός δίσκος είναι κολλημένος στη μητρική και δεν αναβαθμίζεται. Σε παλαιότερα Intel MacBook (περίπου έως το 2017) η αντικατάσταση SSD με μεγαλύτερο είναι εφικτή και συχνά συμφέρει – δες τον οδηγό μας για την αναβάθμιση ή αντικατάσταση Mac πριν τρέξεις για καινούργιο μηχάνημα.

Tip: Αν πάρεις εξωτερικό δίσκο, μην τον κάνεις ταυτόχρονα και δίσκο Time Machine. Το backup θέλει δικό του δίσκο – αλλιώς, αν χαλάσει ο ένας, χάνεις και τα αρχεία και τα αντίγραφά τους μαζί.

Πότε να φέρεις τον Mac σε τεχνικό

  • System Data πάνω από 200 GB που δεν αδειάζει με κανέναν τρόπο
  • Δίσκος κάτω από 10 GB free συνέχεια, παρά το ότι έχεις σβήσει τα πάντα
  • Ο Mac αρνείται να σβήσει αρχεία (γράφει «file in use» χωρίς λόγο)
  • Γέμισε ξαφνικά χωρίς να έχεις κατεβάσει τίποτα
  • Δεν θες να μπεις σε Terminal ή Library folders

Αυτά συνήθως δείχνουν corrupted filesystem, runaway log file, ή malware. Στο HappyMac το αναλαμβάνουμε ως υπηρεσία Καθαρισμός & Βελτιστοποίηση από 80€. Βλέπουμε τι κρατάει χώρο, καθαρίζουμε με ασφάλεια, αφήνουμε τον Mac σου σαν καινούργιο. Αν προτιμάς να μην έρθεις από κοντά, το Remote Mac Support δουλεύει εξίσου καλά για cleanup.

Κλείσε Ραντεβού

Ή κάλεσέ μας απευθείας στο 694 537 0456 – Δευτέρα–Παρασκευή 08:00–17:00.

Θανάσης Κορδαλής – HappyMac.gr

Θανάσης Κορδαλής

Εξειδικευμένος τεχνικός Mac από το 2001. Ο γεμάτος δίσκος είναι κλασικό – έχω ελευθερώσει δεκάδες GB σε Mac που οι ιδιοκτήτες νόμιζαν ότι χρειάζονταν νέο δίσκο. Βοηθάω χρήστες Mac στην Αθήνα και σε όλη την Ελλάδα να κρατάνε τα Mac τους happy.